Oznacz nas na Instagramie
Jestem dyplomowanym kosmetologiem oraz współzałożycielem i współwłaścicielem kliniki kosmetologii i medycyny estetycznej w UNISKIN Clinic w Warszawie. Wykonuje zabiegi, a także szkolę nowe pokolenia kosmetologów. Przekazuję im cenną, nowoczesną wiedzę oraz pokazuję, jak najlepiej wykorzystywać ją w praktyce.
Trądzik to jedna z najczęstszych chorób skóry spotykanych w moim gabinecie. Niegdyś sądzono, że trądzik jest wynikiem zaburzeń hormonalnych, obecnie wiemy, że przyczyn jest znacznie więcej. Trądzik można wyleczyć, ale ważne jest aby działanie ze skórą trądzikową było kompleksowe i dopasowane odpowiednio do zmian skórnych.
Trądzik to choroba, która może objawiać się występowaniem zarówno zmian niezapalnych jak i tych zapalnych. Dotyczy nie tylko osób młodych, ale również osób dorosłych – acne trada. Przebieg trądziku objawia się w różny sposób – może mieć łagodny przebieg w postaci zmian zaskórnikowych tzw. trądzik niezapalny, gdzie obserwujemy obecność zaskórników zamkniętych i owartych, ale również może przybierać formę ciężką, gdzie obserwuje się zmiany w postaci zmian ropnych – tj. grudki, cysty – tzw. trądzik ropowiczy. W każdym z tych przypadków konieczna jest odpowiednia terapia skóry trądzikowej dopasowana do zmian występujących na skórze.
Do podstawowych objawów klinicznych choroby należą łojotok, wykwity niezapalne: zaskórniki zamknięte i otwarte oraz wykwity zapalne: grudki, krosty, nacieki, rzadziej cysty i przetoki. Konsekwencją tych zmian mogą być przebarwienia i blizny zanikowe i przerosłe. Blizny przerosłe i bliznowce lokalizują się głównie w środkowej części pleców, okolicy mostka i obojczyków, barków, ramion i kątów żuchwy, a zanikowe blizny dotyczą najczęściej twarzy i rzadko pleców.
Wśród przyczyn powodujących występowanie zmian skórnych wymienia się przyczyny biologiczne takie jak:
wzmożona praca gruczołów łojowych
zaburzenia keratynizacji naskórka (nadmierna warstwa rogowa sprzyja zaczopowaniu ujść gruczołów łojowych)
nadmierna kolonizacja Cutibacterium acne vulgaris
zmiany w składzie sebum
Pozostałe przyczyny to:
zaburzenia hormonalne – najczęściej wpływają na wzmożenie pracy gruczołów łojowych, co w konsekwencji powoduje nadprodukcję sebum i dalszą kaskadę zapalną trądziku
niewłaściwa dieta bogata w cukry proste, tłuszcze nasycone trans, żywność przetworzoną, uboga w błonnik i antyoksydanty – typowa dieta zachodnia
zaburzenia metaboliczne takie jak insulinooporność, która jest zwykle konsekwencją długotrwałego złego odżywiania i zaburzenia gospodarki cukrowej co zaś przekłada się na wzmożona produkcję androgenów, które bezpośrednio wpływają na pracę gruczołu łojowego
zanieczyszczanie środowiska – zwiększają stres oksydacyjny w skórze mogąc przyczyniać się do pojawienia zmian zapalnych i uszkodzeń bariery hydrolipidowej
stres i podwyższony poziom kortyzolu – liczne badania nad trądzikiem wykazują, że nadmierna produkcja łoju (łojotok) w okresie nasilonego stresu jest związana z wydzielaniem neuropeptydów (substancja P) i/lub hormonów, między innymi takich jak czynnik uwalniający kortykotropinę (corticotropin releasing hormone – CRH), beta-endorfinę. Neuropeptydy odgrywają rolę nie tylko w centralnym układzie nerwowym, ale i w obwodowych tkankach docelowych, takich jak skóra. Łącząc się z odpowiednimi receptorami na gruczołach łojowych (sebocytach) aktywują ich proliferację (pomnażanie), różnicowanie się, produkcję łoju oraz syntezę cytokin zapalnych, co w konsekwencji prowadzi do nasilenia łojotoku i zaostrzenia trądziku.
nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV – niegdyś panował mit, że słońce wysusza zmiany trądzikowe i poniekąd to prawda, ale po dużej ekspozycji skóra chce nadrobić straty w produkcji sebum, co wiąże się z jego nadmierną produkcją a to przyczynia się do zmian trądzikowych
Trądzik pospolity ma różne postacie, każda postać wymaga innego postępowania terapeutycznego, dlatego aby skutecznie redukować zmiany skórne trzeba odpowiednio sprecyzować jaki charakter mają zmiany występujące na skórze. Należy również odpowiednio rozróżnić zmiany w trądziku pospolitym od zmian w trądziku różowatym – chociażby w postaci grudkowo-krostkowej, gdzie obie dermatozy wymagają innej ścieżki terapeutycznej.
Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest najczęściej występującą przewlekłą chorobą skóry. Zazwyczaj pojawia się u mężczyzn między 16. a 19. rokiem życia, a u kobiet między 14. a 17. rokiem życia. Kobiety i mężczyźni zapadają na trądzik pospolity z równą częstotliwością. Około 85% przypadków to lekkie stany zapalne, pozostałe 15% to zmiany o ostrym przebiegu, cięższe postacie głównie obserwuje się u mężczyzn. Trądzik może występować także u osób po 25 roku życia – trądzik dorosłych (acne trada). Hormony, szczególnie androgeny, odgrywają istotną rolę w rozwoju trądziku poprzez wpływ na gruczoły łojowe.
Trądzik dzieli się na rodzaje ze względu na etiologię i nasilenie. Do łagodnych form należą trądzik zaskórnikowy, grudkowy i grudkowo-krostkowy, natomiast do cięższych – trądzik ropowiczy czy piorunujący. Wyróżnia się także trądzik związany ze stylem życia, pielęgnacją, antybiotykoterapią, takie jak trądzik zawodowy, kosmetyczny, polekowy, niemowlęcy i wynikający z samouszkodzenia.
Więcej o trądziku pospolitym przeczytasz w innym artykule na moim blogu: https://ismenaestetycznie.pl/tradzik-pospolity-objawy-przyczyny-i-sposoby-leczenia/.
Trądzik zaskórnikowy, często nazywany trądzikiem młodzieńczym (Acne juvenilis), zazwyczaj dotyczy okolicy twarzy, obejmując nos, czoło i brodę. W obrazie występują liczne zaskórniki otwarte lub zamknięte o rozmiarach 1–3 mm. Zaskórniki otwarte charakteryzują się tym, że ujścia gruczołów mieszków łojowych są widoczne, o ciemnym zabarwieniu, wypełnione na powierzchni utlenioną keratyną. W zaskórnikach zamkniętych ujścia gruczołów mieszków łojowych są niewidoczne. Odmianie tej towarzyszy często łojotok. Trądzik zaskórnikowy pojawia się w okresie dojrzewania u młodych osób i zwykle zanika samoistnie po kilku latach. Zaskórniki pojawiają się na skutek nadmiernego wydzielania łoju, a także pod wpływem obecności bakterii. To jedna z łagodniejszych odmian trądziku, która ustępuje bez postawienia blizn.
Trądzik krostkowo-grudkowy, nazywany także zaskórnikowo-grudkowym lub po prostu grudkowym, jest bardziej zaawansowaną formą trądziku, w której proces zapalny odgrywa znaczącą rolę.
Trądzik zawodowy związany jest ze środowiskiem pracy i narażeniem skóry na określone czynniki, najczęściej drażniące takie jak chlor, dziegcie czy toksyczne opary.
Trądzik torbielowaty inaczej cystowy to jedna z najcięższych form trądziku pospolitego o zapalnym charakterze. Postać cystowa objawia się jako pojedyncze lub zebrane w skupiska krosty, guzki, cysty i torbiele, które mogą zlewać się ze sobą tworząc większe zmiany skórne. Postać ta pozostawia blizny.
Trądzik odwrócony (acne inversa, hidradenitis suppurativa) jest potencjalnie ciężką, przewlekłą chorobą zapalną. Zmiany zlokalizowane są w okolicy fałdów skóry i mają charakter bolesnych guzków z tendencją do wytwarzania przetok i bliznowacenia.
Często występuje u młodych osób. Pojawia się w wyniku mechanicznego usuwania wykwitów trądzikowych. Zmiany są wyciskane lub rozdrapywane, wskutek czego powstają zmiany zapalne, nadżerki i owrzodzenia.
Występuje po przyjmowaniu sterydów, leków wydzielających się przez gruczoły łojowe, np. witamina B12, jod, barbiturany, które działają drażniąco i powodują wzrost wydzielania łoju.
Trądzik ropowiczy to przykład postaci ciężkiej. Na skórze pojawiają się głębokie zmiany zapalne w formie guzków wypełnionych ropną treścią. Poza tym na powierzchni skóry występują także ropne torbiele, których gojenie pozostawia blizny.
Trądzik ropowiczy można podzielić na podtypy takie jak:
Acne nodulocystic – w obrazie pierwotnym pojawiają się liczne zaskórniki, guzy i guzki, mające zdolność do rozmiękania i przebijania na zewnątrz, w wyniku czego powstają kanały i przetoki.
Acne fulminans – trądzik piorunujący o ostrym przebiegu z objawami ogólnymi. Określenie „piorunujący” oznacza nagły początek i ciężki przebieg schorzenia.
Acne conglobata – trądzik skupiony, występuje dużo częściej u mężczyzn niż u kobiet, charakteryzuje się występowaniem torbieli oraz głębokich ropni, które goją się przez mostkowanie, w wyniku czego tworzą się blizny przerosłe i zanikowe.
Trądzik kosmetyczny wywołują produkty kosmetyczne lub inne preparaty miejscowe, które mają właściwości komedogenne, czyli zdolność zatykania ujść gruczołów łojowych i potowych. Są to najczęściej pudry i róże. Wykwity mają głównie charakter zaskórników i prosaków.
Do składników kosmetyków o silnym działaniu komedogennym zalicza się acetylowany alkohol lanolinowy, stearynian butylu, trójgliceryd kaprynowy/kaprylowy, masło kakaowe, izopropyle z wyjątkiem alkoholu izopropylowego, kwas lanolinowy, olej lniany, olej z brzoskwini, olej ze słodkich migdałów, oliwa z oliwek, mirystynian mirystylowy, stearynian i palmitynian oktylowy, kwas oleinowy.
Natomiast bezwodna lanolina, kwas kaprynowy/kaprylowy, olej rycynowy, olej awokado, kokosowy, orzechowy, sezamowy, słonecznikowy, kukurydziany, barwnik czerwony, olej z pestek winogron, stearynian glicerynowy, glikol heksylenowy, alkohol i olej lanolinowy, alkohol laurylowy, olej parafinowy, tokoferol, kwas mirystynowy i kwas palmitynowy uznawane są za związki o średnim działaniu komedogennym.
Acne aestivalis, tzw. trądzik Majorka, jest następstwem ekspozycji na wysoką temperaturę, w związku z czym częściej pojawia się latem lub wiosną. Ten rodzaj trądziku może być również spowodowany stosowaniem oleistych fotoprotektorów. Najczęściej cierpią na niego osoby przebywające w tropikalnym klimacie lub wykonujące pracę w warunkach wysokiej temperatury. Wyraźne objawy to grudki przymieszkowe występujące w miejscach narażonych na silne promieniowanie słoneczne. W tej postaci trądziku krosty i zaskórniki nie występują.
Trądzik różowaty (Acne Rosacea) jest przewlekłą zapalną chorobą skóry twarzy, umiejscawiającą się w obrębie policzków, nosa, podbródka, czoła i oczu. Przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Trądzik różowaty objawia się występowaniem zaczerwienienia skóry, rumienia, teleangiektazji oraz zmian zapalnych – grudek i krost na podłożu rumieniowym. Najczęściej zajęta jest skóra policzków, brody, nosa i czoła. Zdarzają się również zmiany guzkowe, obejmujące głównie nos. Guzowatość nosa (rhinophyma) częściej występuje u mężczyzn. Zmiany oczne w trądziku różowatym mogą manifestować się uczuciem pieczenia, suchości, nadwrażliwością na światło, wrażeniem ciała obcego w oku, zapaleniem spojówek, zapaleniem powiek oraz zapaleniem rogówki. Oprócz zmian skórnych, chorzy na trądzik różowaty zgłaszają uczucie kłucia, bolesności, pieczenia lub swędzenia skóry twarzy.
Oprócz samych postaci trądziku możemy również wyróżnić typ przebiegu Acne Vulgaris w zależności od występujących zmian skórnych
Trądzik o łagodnym przebiegu to trądzik zaskórnikowy, gdzie zmiany mają charakter niezapalny, a sama pielęgnacja skóry daje już znaczący efekt terapii trądziku.
Za trądzik o umiarkowanym przebiegu uznaje się trądzik grudkowo krostkowy. Jest to najczęściej występujący rodzaj trądziku, jest również najłatwiejszy do rozpoznania, ponieważ na skórze oprócz grudek pojawiają się krostki. Grudki i krostki to wypukłe zmiany skórne, które nie przekraczają 1 cm. Towarzyszy im jednak stan zapalny, przez co są zaczerwienione. Wewnątrz krostek znajduje się treść ropna, zawierająca m.in. płyn surowiczy i złuszczony naskórek.
Trądzik ropowiczy to najbardziej zaawansowana forma trądziku, gdzie zmiany mają charakter silnie zapalny i najczęściej pozostawiają blizny. Zmiany skórne jakie wyróżnia się w trądziku ropowiczym, poza zaskórnikami otwartymi i zamkniętymi i obecnością grud i krostek to:
Guzki – zdecydowanie większe od grudek (powyżej 1 cm), mają podłoże zapalne. Są też głębiej od nich osadzone w skórze i towarzyszy im zaczerwienienie. Po ich zagojeniu często pojawiają się blizny.
Cysty – wypukłe i bolesne zmiany o wielkości powyżej centymetra, wypełnione ropą, intensywnie zaczerwienione. Podobnie jak guzki mogą prowadzić do powstawania blizn zanikowych
Wczesne rozpoczęcie terapii trądziku w tej postaci zapobiega powstaniem blizn na skórze.
Działanie ze skórą trądzikową wymaga działania wielokierunkowego! Szczególnie w przypadku trądziku przetrwałego, czyli trądziku dorosłych. Czym zatem jest działanie wielokierunkowe:
Odpowiednio zbilansowana dieta
Kompleksowa pielęgnacja skóry trądzikowej z uwzględnieniem odbudowy bariery hydrolipidowej oraz zastosowaniem określonych składników aktywnych
Zadbanie o rytm okołodobowy, odpowiednią higienę snu oraz odpowiednią ilość odpoczynku
Zabiegi dobrane do potrzeb skóry
Suplementacja – osobiście uwielbiam temat suplementacji, ale oczywiście tylko i wyłącznie odpowiednio dobranej
Niezwykle istotna jest edukacja w postępowaniu oraz świadomość jakie czynniki mają wpływ na pojawienie się zmian trądzikowych. Na mojej stronie znajdziesz mój autorski e-book o trądziku pospolitym, gdzie krok po kroku pokazuję jak wyjść z trądziku pospolitego. Więcej informacji znajdziesz tutaj: https://ismenaestetycznie.pl/ebook-tradzik-pospolity-pielegnacja-zabiegi-dieta-i-suplementacja/.
Oprócz samego występowania zmian trądzikowych w terapii należy wziąć pod uwagę – indywidualne cechy skóry np. skłonność do zaburzeń bariery hydrolipidowej, która pełni funkcję obronną dla skóry, skłonność do podrażnień czy też grubość skóry – cechy te bowiem będą rzutować na to jakie produkty powinny być celowane w pielęgnacji skóry.
Udostępnij dalej:
Please provide "Instagram App" settings to proceed.
ul. Józefa Sowińskiego 25 lokal U4
01-105 Warszawa
Telefon: 880 622 880
Zapisz się do newslettera,
aby uzyskać 10% zniżki na zamówienie!
