Oznacz nas na Instagramie
Jestem dyplomowanym kosmetologiem oraz współzałożycielem i współwłaścicielem kliniki kosmetologii i medycyny estetycznej w UNISKIN Clinic w Warszawie. Wykonuje zabiegi, a także szkolę nowe pokolenia kosmetologów. Przekazuję im cenną, nowoczesną wiedzę oraz pokazuję, jak najlepiej wykorzystywać ją w praktyce.
Diagnostyka laboratoryjna w aspekcie pracy ze skórą jest niezwykle istotna i niejednokrotnie wskazana, aby móc uchwycić co ma wpływ na stan skóry. Badania krwi są nie tylko ważne w przypadku zmian trądzikowych, ale również gdy mamy problem z nadmierną suchością skóry, problemem z gojeniem się ran czy też jej bladością. Skóra objęta trądzikiem hormonalnym, pospolitym (acne vulgaris), trądzikiem dorosłych może mieć różne podłoże, dlatego badania laboratoryjne są niezwykle pomocne, aby terapia skóry była efektywna i trwała. Warto jednak podkreślić, że warto aby specjalista zalecił takie badania, gdyż więcej badań nie znaczy lepiej, ale istotna jest również odpowiednia interpretacja takich wyników.
Poniżej przedstawiam badania na trądzik, które warto ująć w diagnostyce labratoryjnej, ale sam wynik to jedno, odpowiednia interpretacja przez specjalistę jest najbardziej kluczowa, a następnie można wdrożyć odpowiednie leczenie trądziku hormonalnego. W kontekście badań diagnostycznych należy wziąć pod uwagę wszystkie przyjmowane medykamenty, gdyż niektóre leki mogą zaburzać wyniki.
Morfologia z rozmazem to podstawowe badanie krwi, które ocenia ogólny stan zdrowia. Sama morfologia może dostarczyć już określonych informacji w zakresie między innymi niedoborów, stanu zapalnego, zaburzeń metabolicznych, a właśnie te aspekty przyczyniają się do zaburzeń również w obszarze skóry.
Witamina D jest kluczowa między innymi w utrzymaniu odpowiedniej odporności, w aspekcie funkcjonowania całego organizmu, ze względu na działanie przeciwzapalne i regulujące układ immunologiczny. Skóra posiada liczne receptory, między innymi te dla witaminy D. Witamina D pomaga w ochronie przed infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi, a także wspiera mechanizmy naprawcze skóry.
Insulina i glukoza to ważne hormony metaboliczne. Warto zbadać ich poziom, bo zaburzenia metaboliczne przyczyniają się do stanu zapalnego całego organizmu. Takim zaburzeniem jest między innymi insulinooporność, związana z nieprawidłowym metabolizmem insuliny i glukozy. Nierzadko jest wynikiem złego stylu życia, nieprawidłowej diety z dużą podażą cukrów prostych, produktów o wysokim indeksie glikemicznym i żywności przetworzonej. Nieprawidłowy metabolizm cukrów przyczynia się do pobudzenia gruczołów łojowych, nieprawidłowego składu sebum i zmian trądzikowych. Sam wyrzut insuliny wiąże się między innymi ze zwiększoną ilością androgenów, które mają bezpośredni wpływ na zmiany trądzikowe.
Krzywa cukrowa – Pozwala bardziej precyzyjnie przyjrzeć się zaburzeniom metabolicznym w zakresie gospodarki cukrowej, między innymi pozwala na diagnozę hipoglikemii reaktywnej, która oprócz tego, że bezpośrednio przyczynia się do stanu zapalnego w obrębie organizmu to wpływa również na zwiększenie wydzielania kortyzolu, który również przyczynia się do powstania trądziku.
Kortyzol – inaczej znany jako hormon stresu, również wpływa pojawienie się trądziku. Chroniczny stres przyczynia się do pogorszenia stanu skóry, w tym do pojawienia się lub zaostrzenia trądziku u osób dorosłych. Przewlekły stres i produkcja kortyzolu przyczynia się do zmian trądzikowych, wpływ na aktywność gruczołów łojowych i zwiększenie wydzielania sebum, a jego nadmiar wpływa na zablokowanie ujść gruczołów łojowych, co sprzyja rozwojowi bakterii – Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes). Kortyzol działa również prozapalnie, zmniejsza odporność organizmu i wpływa na zaburzenia hormonów płciowych – zwłaszcza zwiększenia ilości androgenów, które wpływają bezpośrednio na gruczoł łojowy.
Stres jest również jednym z czynników, zaliczanych do eskpozomu. Więcej o wpływie ekspozomu na skórę przeczytasz tutaj: https://ismenaestetycznie.pl/ekspozom-a-skora-jak-srodowisko-wplywa-na-twoja-skore/.
Warto zbadać poziom żelaza i ferrytyny, bo niski poziom żelaza i ferrytyny znacząco wpływa na funkcje regeneracyjne skóry. Skóra przy niedoborze żelaza jest najczęściej sucha i mniej odporna na czynniki zewnętrzne i infekcyjne.
Zarówno nadmiar jak i niedobór witaminy B12 ma znaczenie dla kondycji skóry. W przypadku niedoboru np. w anemii megaloblastycznej – gorsza regeneracja, podatność na infekcje, suchość skóry. Nadmiar witaminy B12, jak i nieprawidłowy stosunek witamin z gr. B może zaostrzać niekiedy trądzik.
Kwas foliowy ma działanie przeciwzapalne, wpływa na odpowiednią regenerację skóry i równowagę hormonalną. Jego niedobór wpływa na pogorszenie stanu skóry i pojawienie się zmian trądzikowych. Kwas foliowy działa najlepiej w połączeniu z innymi witaminami z gr B, dlatego równowaga tych witamin jest bardzo ważna.
Homocysteina to aminokwas, który odgrywa ważną rolę w metabolizmie organizmu. Wysoki poziom homocysteiny może być markerem zaburzeń metabolicznych i przewlekłego stanu zapalnego. Wysoka homocysteina ma znaczenie w kontekście zaostrzenia trądziku. Sama homocysteina odgrywa znaczącą rolę w detoksykacji, jej podwyższony poziom może wskazywać na zaburzenie procesów związanych z usuwaniem toksyn. Co więcej sama homocysteina może być pomocna w diagnozowaniu niedoborów witamin z grupy B, co wpływa na rozwój zmian skórnych. Zbyt wysoki poziom może wpływać na stan zapalny i zaburzenia hormonów płciowych.
Lipodogram to badanie, które ocenia poziom lipidów (tłuszczów) we krwi, cholesterolu całkowitego, LDL, HDL i triglicerydów. Dieta bogata w tłuszcze nasycone i trans będzie przyczyniać się do zmian trądzikowych i stanu zapalnego. Podwyższony poziom lipidów takich jak trójglicerydy i LDL może zaostrzać zmiany trądzikowe.
OB, CRP to markery stanu zapalnego. Nie są to badania specyficzne dla trądziku, ale jeśli w organizmie toczy się stan zapalny, to ma on znaczący wpływ na skórę, zatem właściwe leczenie pierwotnej choroby będzie miało znaczenia dla terapii trądziku
Zaburzenia w zakresie funkcjonowania tarczycy, mają bezpośredni wpływ na stan skóry poprzez problem z regeneracją, suchość skóry, podatność na infekcje. Przy niedoczynności tarczycy może dochodzić do zaburzeń równowagi hormonalnej, w tym podwyższenia poziomu prolaktyny i androgenów, co przekłada się na trądzik.
Przed leczeniem trądziku warto zbadać hormony płciowe w odpowiednim dniu cyklu. Do takich hormonów należą: estradiol, testosteron wolny i całkowity, androstendion, SHBG, prolaktyna, dihydrotestosteron (DHT), hormon folikulotropowy, hormon luteotropowy, hormon luteinizujący, progesteron, DHEA-S.
Hemoglobina glikowana to wskaźnik, który obrazuje średni poziom glukozy z ostatnich miesięcy. Dostarcza zatem informacji o zaburzeniach metabolicznych w zakresie gospodarki glukozowej, ta zaś ma bezpośredni wpływ na zaostrzenie trądziku i stan zapalny.
Niski poziom cynku będzie wpływać na gorszą regenerację, gorsze funkcjonowanie układu odpornościowego oraz stanem zapalnym. Cynk ma wpływ na skórę poprzez działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, regulację produkcji sebum, wspiera gojenie się skóry i reguluje proces keratynizacji naskórka.
Przed leczeniem trądziku warto wykonać badania wątrobowe, w tym czynniki takie jak: AST, bilirubina, GGT, ALT, Fosfataza alakliczna. Wątroba jest głównym organem odpowiadającym za detoksykację organizmu. Odpowiada za prawidłowy metabolizm lipidów i hormonów, które mają znaczenie w aspekcie trądziku.
HOMA IR to wskaźnik, który służy do oceny insulinooporności, czyli stan w którym organizm ma zmniejszoną wrażliwość na działanie insuliny. Insulinooporność może przekładać się bezpośrednio na trądzik pospolity
W dalszej części artykułu wyjaśniam, czy badania hormonalne mogą ułatwić diagnozę trądziku.
Hormony tarczycy i hormony płciowe mają bezpośredni wpływ na stan skóry. Następujące badania są niezwykle znaczące w przypadku trądziku, w przypadku hormonów płciowych ważne jest, aby były one wykonywane w odpowiednim dniu cyklu (najczęściej 3-5 dzień cyklu), w przypadku progesteronu najczęściej 21-23 dzień cyklu.
Trądzik hormonalny można podzielić na estrogenowy (adult female acne) i androgenowy, a jego objawy mogą być nieco inne. Objawy trądziku hormonalnego najczęściej (choć nie zawsze!) dotyczą dolnej części twarzy. Mimo, że wynik jest w normie, warto wziąć pod uwagę stosunek odpowiednich hormonów. Zanim je poznasz, dowiedz się więcej o rodzajach trądziku: https://ismenaestetycznie.pl/rodzaje-tradziku-poznaj-rozne-formy-tej-skornej-dolegliwosci/.
Estradiol to główny estrogen, który wpływa na równowagę hormonalną. Zbyt niski i zbyt wysoki w stosunku do androgenów może przyczyniać się do pojawienia trądzik hormonalny
Testosteron całkowity i wolny – główny androgen, który wpływa na produkcję sebum przez pobudzenie gruczołów łojowych. W diagnostyce laboratoryjnej warto wziąć pod uwagę zwłaszcza wolny testosteron.
Androstendion to prekursor testosteronu i estrogenów. Podwyższony poziom może wskazywać na nadmierną produkcję męskich hormonów płciowych.
SHBG to białko, które wiąże wolne androgeny i estrogeny we krwi. Niski poziom SHBG prowadzi do większej dostępności wolnych androgenów, co ma znaczenie w przebiegu trądziku.
Dihydrotestosteron (DHT) to pochodna testosteronu. Jest znacznie silniejszy od testosteronu w aspekcie wpływu na skórę.
DHEA-S to hormon produkowany przez nadnercza, który działa podobnie jak testosteron. Podwyższony poziom, zwłaszcza u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS) może przyczyniać się do zmian trądzikowych.
Progesteron to hormon, który równoważy działanie estrogenu. Niski poziom progesteronu w drugiej połowie cyklu, sprzyja nadmiarowi estrogenów, które w nadmiarze przyczyniają się do występowania trądziku i zmian hormonalnych.
Prolaktyna to -hormon, który może wpływać na poziom estrogenów i progesteronu. Podwyższony poziom – hiperprolaktynemia wpływa na rozwój trądziku.
LH (HORMON LUTENIZUJĄCY) i FSH (HORMON FOLIKULOTROPOWY) to hormony przysadkowe, które regulują funkcję jajników i produkcję estrogenów i progesteronu. Nieprawidłowy stosunek LH do FSH może sugerować zaburzenia hormonalne, takie jak PCOS.
Oprócz hormonów płciowych, równie ważne jest zbadanie funkcjonowania tarczycy, która może mieć istotny wpływ na zdrowie skóry.
Tarczyca to gruczoł, który produkuje hormony odpowiedzialne za prawidłowy metabolizm, wzrost, rozwój i funkcje organów, w tym skóry. Ryzyko wystąpienia zaburzeń tarczycy jest większe przy nieprawidłowym stylu życia. Zarówno niedoczynność tarczycy i nadczynność mogą przekładać się na trądzik.
W niedoczynności tarczycy organizm produkuje zbyt mało hormonów T3 i T4, skutkiem czego jest między innymi spowolnienie metabolizmu. W efekcie skóra staje się sucha, podatna na podrażnienia oraz gorzej regeneruje się. Niedoczynność tarczycy wpływa również na poziom innych hormonów, takich jak prolaktyna, estrogeny i androgeny. Podwyższony poziom androgenów jest często obserwowany przy niedoczynności tarczycy.
W nadczynności tarczycy gruczoł produkuje zbyt dużo hormonów T3 i T4, co przyspiesza metabolizm i sprzyja stymulacji różnych procesów w organizmie. Osoby zmagające się z nadczynnością mogą obserwować nadmierną produkcję sebum, co sprzyja powstawaniu stanów zapalnych. Gospodarka hormonalna zostaje zachwiana przez wpływ na androgeny, estrogeny i progesteron.
Po ustaleniu, że tarczyca funkcjonuje prawidłowo, warto przyjrzeć się wynikom badań metabolicznych, które mogą ukrywać inne przyczyny trądziku.
Zaburzenia gospodarki cukrowej, insulinooporność, hipoglikemia reaktywna, dieta z wysokim indeksem glikemicznym będzie przyczyniać się bezpośrednio na pracę gruczołów łojowych, zaburzenia keratynizacji naskórka, zwiększenie ilości wolnych androgenów i działać prozapalnie na skórę i organizm.
Podwyższony lipidogram i gospodarka lipidowa, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha to kolejne zaburzenie metaboliczne, które będzie stymulować pojawienie się i zaostrzenie trądziku.
Dieta, aktywność fizyczna, odpowiednie BMI, uregulowany rytm okołodobowy to podstawa w efektywnej terapii trądziku!
Jedne z podstawowych badań jakie zalecam przy wdrożeniu odpowiedniej pielęgnacji skóry i terapii trądziku hormonalnego u osób dorosłych jest: insulina i glukoza na czczo, hemoglobina glikowana, kortyzol, gospodarka lipidowa, badania wątrobowe.
Oprócz metabolizmu, ważne jest również sprawdzenie poziomu prolaktyny, która może wpływać na występowanie trądziku hormonalnego.
Wysoki poziom prolaktyny – hiperprolaktynemia – wpływa na obniżenie poziomu hormonów płciowych takich jak estrogeny i progesteron, zaburzając równowagę hormonalną. Trądzik hormonalny wywołany nadmiarem prolaktyny może współwystępować z insulinoopornością, ponieważ zaburzenia metaboliczne lubią zaburzenia metaboliczne 🙂
To wszystko prowadzi do nadmiaru androgenów i jest przyczyną cery trądzikowej.
Co więcej, poziom prolaktyny może wzrastać w odpowiedzi na stres! To z kolei znowu nasila problemy ze skórą, poprzez produkcję androgenów pochodzenia nadnerczowego.
Poziom prolaktyny warto zbadać, kiedy obserwujemy podwyższony poziom kortyzolu, nieregularne cykle lub brak miesiączki oraz gdy zmiany trądzikowe występują na twarzy, klatce piersiowej i plecach.
Kolejnym kluczowym hormonem, którego nadmiar może prowadzić do zmian skórnych, jest testosteron.
Nadmiar testosteronu może bezpośrednio wpływać na trądzik u osób dorosłych. Sam testosteron i dihydrotestosteron przczynia się do pobudzenia gruczołów łojowych, zaburzeń keratynizacji naskórka i zaczopowaniu ujść gruczołów łojowych oraz zmianie składu sebum, co sprzyja namnożeniu bakterii na skórze.
Jeśli oprócz samego trądziku obserwujemy również nieregularne miesiączki, nadmierny porost włosów u kobiet (hirsutyzm) możemy stwierdzić poprzez odpowiednie badania hiperandrogenizm. Jeśli dodatkowo obserwujemy zaburzenia metaboliczne takie jak niedoczynność tarczycy oraz insulinooporność może to się wiązać z występowaniem Zespołu policystycznych jajników (PCOS). Warto jednak podkreślić, że mając policystyczne jajniki (PCO) nie oznacza to, że jest to zespół policystycznych jajników, który niejednokrotnie wymaga, aby wdrożyć właściwe leczenie.
Oprócz hormonów, również niedobory witamin, takie jak witaminy D3, mogą wpływać na stan skóry.
Odpowiedni poziom witaminy D3 odgrywa kluczową rolę dla funkcjonowania całego organizmu. Poziom witaminy D3 przekłada się bezpośrednio na gruczoły łojowe, dlatego tak ważny jest jej odpowiedni poziom!
Witamina D3:
Przyczynia się do osłabienia sygnalizacji mTOR, która ma niezwykle istotne znaczenie dla powstania trądziku
Neutralizuje wolne rodniki
Hamuje nadmierne rogowacenie skóry
Zwiększa ilość katelicydyny – peptydu o działaniu bakteriobójczym w stosunku do Cutibacterium Acnes
Poza witaminą D3, warto również zwrócić uwagę na testy związane z insulinoopornością, która często towarzyszy zmianom skórnym.
Produkty z wysokim indeksem glikemicznym (IG) stymulują produkcję insuliny oraz insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1). IGF-1, aktywowany przez wzrost stężenia insuliny, hamuje w wątrobie produkcję białka SHBG (sex hormone binding globulin), które wiąże testosteron. Niższy poziom SHBG oznacza więcej wolnego testosteronu, który pod wpływem 5-alfa reduktazy przekształca się w DHT (dihydrotestosteron), stymulując gruczoły łojowe. Zatem podwyższony poziomo insuliny, IGF-1 i wolnego testosteronu wpływają na zatykanie ujść gruczołów łojowych i wzrost produkcji łoju, co może przyczyniać się do trądziku.
W kontekście insulinooporności badania które warto wykonać to:
insulina i glukoza na czczo
HOMA IR
krzywa cukrowa
hemoglobina glikowana
W moim e-book’u „Trądzik pospolity – Pielęgnacja, zabiegi, dieta, suplementacja” znajdziesz 300 stron konkretnej wiedzy, nie tylko na temat badań, jakie warto wykonać, ale innych kluczowych aspektów w terapii trądziku pospolitego, trądziku dorosłych.
Udostępnij dalej:
Please provide "Instagram App" settings to proceed.
ul. Józefa Sowińskiego 25 lokal U4
01-105 Warszawa
Telefon: 880 622 880
Zapisz się do newslettera,
aby uzyskać 10% zniżki na zamówienie!
