Oznacz nas na Instagramie
Jestem dyplomowanym kosmetologiem oraz współzałożycielem i współwłaścicielem kliniki kosmetologii i medycyny estetycznej w UNISKIN Clinic w Warszawie. Wykonuje zabiegi, a także szkolę nowe pokolenia kosmetologów. Przekazuję im cenną, nowoczesną wiedzę oraz pokazuję, jak najlepiej wykorzystywać ją w praktyce.
Trądzik to nie tylko zaburzenia hormonalne. Obecnie dieta i styl życia to jeden z głównych czynników przyczyniających się do pojawienia się zmian trądzikowych w trądziku pospolitym czy inaczej zwanym również trądzikiem dorosłych. Sama dieta ma diametralny wpływ również na poziom hormonów w naszym organizmie, a one między innymi będą oddziaływać na stan naszej skóry. Skuteczna terapia trądziku nie może pominąć odpowiedniej diety. Zaburzony mikrobiom jelitowy oddziałuję w znaczny sposób na cały organizm, w tym rzecz jasna również skórę, pracę gruczołów łojowych i proces leczenia.
Jako osoba, która zmagała się latami z trądzikiem, jestem tego bardzo dobrym przykładem. Liczne terapie dermatologiczne pomagały mi na chwilę, bo po ich zakończeniu – trądzik nawracał, dlaczego?
Bo nie zadbałam o podstawę – czyli odżywienie mojego organizmu i odpowiednie zadbanie o mikrobiom moich jelit.
Flora jelitowa odgrywa istotną rolę metaboliczną i immunologiczną oraz odpowiada za utrzymanie ogólnej homeostazy organizmu, w tym zdrowia skóry. Znaczenie mikrobioty jelitowej dla trądziku jest coraz bardziej rozpoznawane, szczególnie w kontekście rosnącej oporności bakterii na antybiotyki oraz wpływu diety wysokowęglowodanowej i przetworzonej, która może przyczyniać się do rozwoju trądziku poprzez zmianę składu mikrobioty jelitowej.
Zaburzenia bariery jelitowej i dysbioza mogą ułatwiać przenikanie bakterii i ich metabolitów do krwiobiegu i dalej do skóry, co negatywnie wpływa na jej funkcjonowanie i mikroflorę. Stres psychiczny także może nasilać dysbiozę jelitową i prowadzić do ogólnoustrojowego stanu zapalnego.
Regulacja mikrobioty, głównie poprzez stosowanie prebiotyków i probiotyków zawierających bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium, może mieć pozytywny wpływ na skórę trądzikową. Może to obejmować hamowanie stresu oksydacyjnego, regulację wydzielania cytokin prozapalnych i przeciwzapalnych oraz zmniejszenie ilości C. acnes. Stosowanie probiotyków miejscowo na skórę, które mogą zwiększać syntezę ceramidów i wzmacniać barierę naskórkową, również jest rozważane jako opcja terapeutyczna.
Proponowane szczepy probiotyczne w terapii trądziku to Enterococcus faecalis, Lactobacillus plantarum, Bifidobacterium bifidum i Lactobacillus acidophilus.
Badania naukowe pokazują jak poszczególne elementy diety wpływają na zmiany trądzikowe. Dieta jest w stanie modyfikować ekspresję genów, mikrobiom aparatu łojowo-włosowego i odpowiedzi zapalne organizmu, prowadząc do acne vulgaris.
Czynniki dietetyczne, które mają znaczenie w patogenezie zmian trądzikowych to:
Poznaj również rodzaje trądziku, które opisuję w innym artykule: Rodzaje trądziku: Poznaj różne formy tej skórnej dolegliwości
Dieta na trądzik i odpowiednio celowana suplementacja to podstawowy fundament w terapii trądziku, dlatego tak ważna jest edukacja w tym zakresie. W moim e-booku pod tytułem „Aspekt diety i suplementacji w terapii trądziku” znajdziecie wszystko w aspekcie diety i suplementacji w trądziku, łącznie z przykładami posiłków.
Obecnie najbardziej powszechna dieta zachodnia to model żywienia, w którym dominują produkty wysoko przetworzone. Na całym świecie obserwuje się wzrost popularności tego typu diety. Dieta zachodnia może być jednym z głównych czynników inicjujących pojawienie się trądziku. Ten model żywienia opiera się na spożywaniu dużej ilości pokarmów z wysokim IG i wysoką zawartością tłuszczu a małą podażą błonnika pokarmowego. Włókno pokarmowe jest pożywką potrzebną do wzrostu bakterii probiotycznych. Niska podaż błonnika uniemożliwia zachowanie odpowiedniej proporcji między bakteriami probiotycznymi a gnilnymi.
Produkty z wysokim indeksem glikemicznym (IG) stymulują produkcję insuliny oraz insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1). IGF-1, aktywowany przez wzrost stężenia insuliny, hamuje w wątrobie produkcję białka SHBG (sex hormone binding globulin), które wiąże testosteron. Niższy poziom SHBG oznacza więcej wolnego testosteronu, który pod wpływem 5-alfa reduktazy przekształca się w DHT (dihydrotestosteron), stymulując gruczoły łojowe. Zatem podwyższony poziomo insuliny, IGF-1 i wolnego testosteronu wpływają na zatykanie ujść gruczołów łojowych i wzrost produkcji łoju, co może przyczyniać się do trądziku.
Enzym mTOR to enzym regulujący funkcje komórek, ich wzrost, zdolność do rozmnażania się, i zdolności ruchu. Wpływa na komunikację insuliny, IGF-1, oraz różnych czynników wzrostu. Jest wrażliwy na BCAA, insulinę, IGF-1, fosfolipidy i stres oksydacyjny. mTOR ma kluczowy wpływ na pojawienie się zmian trądzikowych poprzez wpływ na wiele czynników.
Pokarmy bogate w leucynę, jak produkty mleczne, mięso, i strączki, mogą zaostrzać trądzik. Aktywowana kinaza mTOR wpływa na sebocyty i keratynizację, co jest związane z trądzikiem. Dieta zachodnia, ze względu na nadmierne pobudzanie mTOR, wpływa na trądzik bardziej niż czynniki genetyczne.
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) mają kluczowe znaczenie dla zdrowia człowieka, obejmując kwasy takie jak linolowy (LA), α-linolenowy (ALA), γ-linolenowy (GLA), arachidonowy (AA), eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA). Wymienione nienasycone kwasy tłuszczowe różnią się długością łańcuchów węglowych i położeniem wiązań podwójnych, co wpływa na ich właściwości biologiczne.
Kwasy tłuszczowe omega-3 zmniejszają stan zapalny poprzez stymulację produkcji przeciwzapalnych prostaglandyn E1 i E3, leukotrienów B5 i obniżają poziom insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1), głównego hormonu wywołującego trądzik.
Liczne badania pokazują, że to właśnie nienasycone kwasy tłuszczowe mają pozytywny wpływ na stan skóry poprzez zdolność zmniejszania stanu zapalnego i alergicznego oraz możliwość hamowania odpowiedzi immunologicznej i zmniejszania ostrości przebiegu trądziku.
Kwasy tłuszczowe omega-3 oraz omega-6 zmniejszają syntezę procesów zapalnych oraz stymulują syntezę cytokin przeciwzapalnych, spełniają rolę naprawczą oraz wzmacniają barierę ochronną skóry i jej system immunologiczny. Odgrywają istotną rolę w nawilżeniu skóry, wzmacniają jej spójność, a także zapobiegają nadmiernej utracie wody przez skórę, co przyczynia się do zmniejszenia dolegliwości w leczeniu stanów zapalnych skóry.
Reaktywne formy tlenu (RFT), produkowane przez neutrofile, odgrywają znaczącą rolę w procesie zapalnym związanym z trądzikiem. Zwykle RFT są neutralizowane przez przeciwutleniacze komórkowe, takie jak dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa i katalaza. Jednak u osób cierpiących na trądzik, obserwuje się mniejszą ilość tych przeciwutleniaczy, co może prowadzić do większego stresu oksydacyjnego.
Znaczącym markerem tego procesu jest malondialdehyd, wskaźnik utleniania lipidów i uszkodzenia oksydacyjnego, który jest wyższy u pacjentów z trądzikiem w porównaniu z osobami zdrowymi. To wskazuje na możliwość, że stres oksydacyjny może być jedną z przyczyn trądziku.
Z tego powodu leczenie trądziku może być skuteczniejsze, gdy uwzględnia się stosowanie leków lub suplementów o działaniu przeciwutleniającym. Takie podejście może pomóc w zmniejszeniu stresu oksydacyjnego i w konsekwencji złagodzić objawy trądziku.
Produkty wpływające pozytywnie na skórę skupiające się na odpowiedniej podaży składników mineralnych:
Oprócz tego wskazana jest dieta o niskim indeksie glikemicznym.
W moim e-book’u: Trądzik pospolity: pielęgnacja, zabiegi, dieta i suplementacja znajdziesz wszystkie informacje na temat etiopatogenezy trądziku pospolitego, trądziku dorosłych oraz krok po kroku zrozumiesz jak najlepiej zadbać o skórę trądzikową.
Produkty niewskazane, czyli czego unikać:
Jestem dużą fanką suplementacji, jednak tylko i wyłącznie wtedy, kiedy jest ona odpowiednio dobrana i celowana, taką suplementację dobieram po wykonaniu badań diagnostycznych i dopiero wtedy ustalam odpowiednią dawkę oraz zakres suplementacji, dlatego pamiętaj, że przyjmowanie „jakichkolwiek” suplementów mija się z celem. Suplementacja ma być dodatkiem również, a nie zastąpieniem odpowiedniej diety.
W przypadku trądziku z pewnością sprawdzi się suplementacja zawierająca takie składniki między innymi jak witamina D3, kwasy omega-3, cynk, witaminy z grupy B, laktoferyna, magnez, selen, źródła GLA (olej z wiesiołka, olej z ogórecznika, olej z czarnej porzeczki) czy też inozytol. Kluczowe mogą być również witaminy z grupy B, szczególnie w przypadku diety wegańskiej.
Co więcej niejednokrotnie dobrym wsparciem będzie odpowiednia probiotykoterapia i wsparcie funkcjonowania jelit maślanem sodu czy też glutaminianem.
Przewlekłe narażenie na stres może negatywnie wpływać na kondycję skóry i nasilenie trądziku. Wśród pierwszych objawów są świąd, pieczenie, nadwrażliwość i przesuszenie, co często prowadzi do nadprodukcji sebum. Zaburzenia w krążeniu krwi wpływają na oddychanie komórkowe – komórki nie otrzymują niezbędnych składników odżywczych i nie usuwają produktów przemiany materii. Kortyzol, główny hormon stresu, przyczynia się do rozpadu i hamuje syntezę kolagenu oraz innych białek skóry. Jego działanie przeciwzapalne osłabia układ odpornościowy, zwiększając podatność skóry na zakażenia.
Stres osłabia też funkcję ochronną płaszcza wodno-lipidowego skóry, co obniża jej jędrność, powoduje ścieńczenie oraz zwiększa podatność na stany zapalne i urazy mechaniczne. Skóra staje się ziemista, przesuszona, pojawiają się na niej rozszerzone naczynia krwionośne i zmarszczki. Reakcją gruczołów łojowych na te zmiany jest nadprodukcja sebum, co może prowadzić do zmian trądzikowych.
Gruczoł łojowy funkcjonuje jak niezależny organ endokrynologiczny. Jest on centrum sterującym złożonym programem regulacji neuropeptydów, działającym w ramach osi HPA. W związku z tym przeanalizowano rolę osi HPA w patogenezie trądziku. Badania wykazały obecność kortykoliberyny, która promuje lipogenezę, oraz jej receptorów na sebocytach. Ponadto CRH indukuje produkcję cytokin IL-6 i IL-11 w keratynocytach, co skutkuje stanami zapalnymi.
Liczne badania nad trądzikiem wykazują, że nadmierna produkcja łoju (łojotok) w okresie nasilonego stresu jest związana z wydzielaniem neuropeptydów (substancja P) i/lub hormonów, między innymi takich jak czynnik uwalniający kortykotropinę (corticotropin releasing hormone – CRH), beta-endorfinę. Neuropeptydy odgrywają rolę nie tylko w centralnym układzie nerwowym, ale i w obwodowych tkankach docelowych, takich jak skóra. Łącząc się z odpowiednimi receptorami na gruczołach łojowych (sebocytach) aktywują ich proliferację (pomnażanie), różnicowanie się, produkcję łoju oraz syntezę cytokin zapalnych, co w konsekwencji prowadzi do nasilenia łojotoku i zaostrzenia trądziku.
W skórze twarzy pacjentów z trądzikiem zaobserwowano różnice w porównaniu do zdrowej grupy kontrolnej, w tym bogatsze unerwienie i większą liczbę zakończeń nerwowych zawierających substancję P oraz komórki tuczne. Rola substancji P, była intensywnie badana w kontekście trądziku. Skóra osób z trądzikiem wykazuje zwiększenie włókien nerwowych P-dodatnich wokół gruczołów łojowych i zmian trądzikowych. Substancja P wpływa na ekspresję genu receptora PPAR-γ, co stymuluje lipogenezę, oraz indukuje uwalnianie prozapalnych cytokin (takich jak IL-1, IL-6, TNF-α) z komórek łojowych.
Stresory prowadzą do uwalniania substancji P przez nerwy obwodowe, co z kolei stymuluje rozwój i różnicowanie gruczołów łojowych oraz zwiększa produkcję łoju. Ważne jest, aby w terapii trądziku minimalizować stresory wpływające na organizm i skórę, takie jak stres psychiczny, ciągłe napięcie, brak relaksacji, niewystarczające odżywianie, niedobory snu, zaburzenia rytmu dobowego czy nadmierny wysiłek fizyczny.
Nie istnieje skuteczna terapia trądziku bez odpowiedniej, zbilansowanej diety. Jeśli nie zadbamy o ten fundament, trądzik będzie nawracać, a przecież nie chodzi nawet o sam trądzik, ale o dbałość o cały organizm i nasze zdrowie 🙂
Udostępnij dalej:
Please provide "Instagram App" settings to proceed.
ul. Józefa Sowińskiego 25 lokal U4
01-105 Warszawa
Telefon: 880 622 880
Zapisz się do newslettera,
aby uzyskać 10% zniżki na zamówienie!
